Vuurdoorn

De Vuurdoorn: “Pyracantha” Fam. Rosaceae.

Heel geschikt voor een sierlijke Bonsai.

Vuurdoorn (Pyracantha) is een geslacht van groenblijvende struiken uit de rozenfamilie (Rosaceae). Het geslacht komt van nature voor van Zuidoost-Europa tot zuidoost Azië Het geslacht is nauw verwant aan Cotoneaster. Vuurdoorns onderscheiden zich door hun grote scherpe stekels, net als de Meidoorn(Crateagus) en Sleedoorn (Prunus spinosa)ook fam. Van de Roosachtige, wat bij het vormen tot Bonsai wel een groot nadeel is, terwijl Cotoneaster geen doorns draagt.

Vuurdoorn Pyracantha coccinea en de vele cultuurvariëteiten hiervan, zijn het resultaat van een kruising van P. coccinea x P. rogersiana 'Kasan'. De nakomelingen hiervan zijn beslist immuun tegen schurft. Alle cultuurvariëteiten hiervan zijn goed bestand tegen strenge winters. De Bonsai vuurdoorn moet bij strenge vorst beschermd worden.

Vuurdoorns kunnen 4-6 meter hoog worden. Er zijn 7 soorten in de kleuren, rood, oranje en geel, de bloemen zijn allemaal wit. In mei - juni bloeit de vuurdoorn met een overdaad aan crèmewitte bloemen. Na de vruchtzetting veranderen de bloemen in een zee van vruchten en rijpen in de late herfst en kunnen blijven hangen tot diep in de winter tot het gaat vriezen waarna de bessen gaan verschrompelen en verslijmt het vruchtvlees. De zaden komen dan vrij, maar kiemen niet, ze kiemen pas na een periode van kou. Het is een bes die graag door vogels (lijster, merel, spreeuw) worden gegeten
Vuurdoorns zijn belangrijke sierplanten, vanwege hun fraaie bloemen en bessen, tenminste als je kijkt hoe vaak je ze ziet in straten en tuinen. Ze worden vaak tegen een muur geplant en bieden vogels die willen nestelen een uitstekende bescherming. Ook bieden hun doornige structuren bescherming tegen inbraak, vandalisme en maakt ze bijzonder geschikt als heg/haag en maakt ze na een aantal malen snoeien ondoordringbaar.

Tegenwoordig worden ze veel gekweekt als sierplant op een rekje vanwege hun mooie voorjaarsbloei

 

 

en mooie kleurige bessen in het najaar van geel, oranje tot rood.

 

      

 

 

Als Bonsai zien we ze op de tentoonstellingen ook steeds meer verschijnen.

 

                   

 De meest originele soort heeft oranje bessen zoals op de foto.

 

           

Pyracantha coccinea 'Orange Glow' is de meest gebruikte variëteit

 

 

Gevoelig voor schurft

Vroeger was de vuurdoorn een waardplant voor schurft en bacterievuur (Nectria).
En waren daardoor in bepaalde periodes even gehaat als Meidoorns en werden soms massaal verbrand omdat gedacht werd dat ze via die ziektes ook Appel- en Perenbomen konden aantasten. Meidoorns bleken in de afgelopen jaren na gedegen wetenschappelijk onderzoek onschuldig als veroorzaker van o.a. Appelen en Peren bacterievuur.

Maar deze ouderwetse Vuurdoorns zijn nog steeds wel degelijk de waardplant voor bacterievuur (= Nectria) en voor schurft (een schimmelziekte bij planten) (= Spilocaea pyracanthae). De soortnaam van de ziekte is zelfs afgeleid van de geslachtsnaam van Vuurdoorn. Er zijn perioden geweest dat vuurdoorn maar niet meer werd aangeplant, van wegen de gevoeligheid voor schurft (Spilocaea pyracanthae).

 

De ziekte kwam vroeger zoveel voor dat de voornaam van vuurdoorn (Pyracantha) aan de

wetenschappelijke naam voor deze ziekte werd toegevoegd. Maar gelukkig komt de ziekte zelden nog voor: het ziekte beeld was zwarte vlekken op blad, takken en vruchten ontsieren dan de struik. Dikwijls luidde dit het voortijdige einde van de vuurdoorn in. Vooral appelsoorten (Malus) kunnen door dezelfde schimmelsporen worden aangetast.

 

Gelukkig is men er inmiddels goed in geslaagd de nieuwe cultivars/kruisingen immuun te maken voor deze ziekten.

 

Snoeien/vormen:

Wanneer een vuurdoorn (Pyracantha) vrij uit kan groeien is snoei nauwelijks nodig, tenzij de vorm gecorrigeerd moet worden om een mooier evenwicht in de struik te krijgen.”Bonsai”. Hij bloeit op takken die minimaal 2 jaar oud zijn, en kan zich goed verjongen.

Wordt de plant nieuw geplant voor de Bonsai, dan wordt de hoofdscheut omhoog geleid. De zijscheuten in de gewenste groeirichting  bedraden en plaatsen en worden direct met 1/4 ingekort om vertakking te stimuleren. Alle scheuten die niet in de gewenste groeirichting groeien worden helemaal weggeknipt. De daarop volgende jaren wordt dit herhaald, jonge scheuten die in de verkeerde richting groeien verwijderen, de zijtakken op de horizontaal geleide gesteltakken telkens halveren. De snoei kan het beste plaatsvinden na de bloei, eind juli of begin augustus. De uitgebloeide bloemen kunnen daarbij blijven zitten, zodat zich besjes kunnen vormen. Oude gesteltakken, die weinig vrucht gaven in het voorgaande jaar, worden zo mogelijk vervangen door jonge scheuten. Als de boom te dicht dreigt te worden moet worden gedund, zodat licht, lucht en zon goed kunnen doordringen op alle scheuten. Vuurdoorn bloeit op hout dat ten minste twee jaar oud is.

Snoeitijd: midden voorjaar. In de zomer kunnen 'verkeerd' groeiende scheuten worden weggeknipt. Vuurdoorn kan door sterk snoeien worden verjongd. Op de juiste wijze snoeien bevordert de vorming van bloei- en vruchtsporen. Verjong de struik tijdig. Alleen door snoeien kun je er jaren lang plezier aan beleven.
Grondsoort; Een voedzame, humusrijke goed doorlatende grond is nodig voor een goede groei en mooi donker glimmend blad.

Stijlen; alle stijlen zijn mogelijk, de dwergvorm “Teton” is ideaal voor Shohin.

Verpotten; om de 2 jaar in het vroege voorjaar.

Vermeerderen; door zaad, stekken en Marcotteren (wortelt makkelijk)

Hier nog enkele variëteiten;

 

'Fiery Cascade'	vuurrood
'Golden Charmer'	oranjegeel
'Lalandei'	oranjerood
'Mohave'	oranjerood
'Orange Charmer'	dieporanje
'Orange Glow'	dieprood, later dieporanje
'Soleil d'Or'	zuiver geel
'Teton'	oranje
'Watereri'	vuurrood

Pyracantha atlantoides  China

Ryracantha crenatoserrata  China

Pyracantha  rogersiana  China

Pyracantha  angustifolia  China

Pyracantha crenulata  Himalaya

Pyracantha  koidzumii  Taiwan

Pyracantha  coccinea  Italië